نقش زنان در توسعه پایدار شهری
نقش زنان در توسعه پایدار شهری
رشت_سرتوک_نقش زنان در توسعه پایدار شهری

معصومه رجبی
مدرس و محقق دانشگاه

توسعه پایدار شهری به عنوان جزئی از توسعه پایدار بر پایه استفاده معقول از منابع طبیعی استوار شده است و در این
نوع توسعه مالحظات سه گانه، محیطی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی در کنار هم لحاظ خواهد شد.

بنابراین شهر پایدار برآمده از فرایند توسعه ای است که امکان ارتقای همیشگی سلامت اجتماعی – اقتصادی بوم شناسانه شهر و منطقه را فراهم کرده و این ذهنیت و امکان را به عینیت و اقدام مبدل ساخته است.

در راستای تحقق توسعه پایدار شهری می بایست شرایطی فراهم شود تا امکان بستر سازی توسعه پایدار انسانی و بهبود رفاه اجتماعی شهروندی، فراهم گردد، که در این بستر می توان به برقراری محیط زیستی با انرژیها پاک صورت گیرد.

توسعه پایدار شهری را میتوان بهبود کیفیت زندگی در ساختار شهری دانست که بهبود کیفیت زیست محیطی را نیز بهمراه دارد.

بر این اساس توسعه پایدار شهری، توسعه انسانی پایدار را نیز به همراه می آورد که به شکل گیری سرمایه اجتماعی وفرهنگی و ایجاد عدالت اجتماعی مدد می رساند.

ایده زن در توسعه که در دهه ۰۶ میالدی مطرح شد این پیش فرض را با خود دارد که توسعه پایدار همچنان که برای تمام جامعه مفید است، برای زنان نیز یک نیاز و ضرورت اجتماعی است.
وضعیت زنان در جامعه تنها در صورتی اصالح خواهد شد که برنامه ریزان توسعه، فرصتهای برابر را میان دو جنس فراهم کنند از سوی دیگر زنان نیز تالش کنندکه از حرکت عمومی جامعه به سوی توسعه باز نمانند .

گرایش فمینیسم لیبرال با این تفکر پیوند جدی دارد و تکید هر دو نگاه بر دو عنصر آموزش و فرصتهای برابر برای به تدریج و از دهه ۶۰ به بعد تفکر زن در توسعه با : بهبود وضع زنان گواه این پیوند است چالش جدی مواجه واصطالح جنسیت و توسعه به عنوان جایگزین پیشنهاد شد.
شاخصهای انسانی زنان وقتی محقق خواهد شد که دغدغه های جنسیتی در برنامه ریزی توسعه محور قرار گیرد .
مهمترین حوزه های توسعه انسانی درباره زنان سه حوزه آموزش، بهداشت واشتغال است ، اصالح شاخص ها در این
سه بخش بیانگر توسعه مثبت در جامعه است.

و این شاخص ها زمانی محقق خواهد شد که برنامه ریزان توسعه، با درنظر گرفتن واقعیتهای زندگی زنان و با قرار دادن تبعیض های مثبتی از قبیل مرخصی های زایمان، بارداری و شیردهی و بازنشستگی های کوتاه مدت – در مقایسه با مردان- اولویت اشتغال، آموزش و… در برنامه های توسعه، به جبران تبعیض موجود میان دو جنس بپردازد .

در جهان کنونی، رسیدن به اهداف توسعه بدون بهره گیری از ذخیره عظیم نیمی از پیکره جامعه- یعنی زنان- امری غیر ممکن است،به عبارت دیگر، یکی از شاخصهای نوسازی اقتصاد ملی و توسعه اجتماعی،مشارکت زنان و نحوه ایفای نقش آنان در ساختارهای توسعه شهر است.

باوجود این، هنوز درجوامع مختلف به دلایل گوناگون فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، تعادل مطلوب و قابل قبولی در مشارکت عادالنه زنان درتوسعه و بروز خالقیتهاواستعدادهای آنان برقرار نشده است.
شهر توسعه یافته شهری است که به چند نیاز اساسی جامعه بشری شامل نیازهای روحی، روانی و عاطفی، برخورداری
از شبکه های وسیع ارتباطی به منظور کنش های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیست شناسی یا مورفولوژی، ویژگی
های اکولوژیکی و نیازهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرنشینان پاسخ بدهد