پزشک خانواده، نخستین حلقه اعتماد مردم به نظام سلامت

رشت_سرتوک _معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، اجرای طرح پزشک خانواده نه‌تنها دسترسی مردم به خدمات پایه سلامت را تسهیل کرده، بلکه با گسترش خدمات پیشگیرانه، امید به زندگی و کیفیت سلامت عمومی در استان را افزایش داده است.
به گزارش سرتوک، دکتر سید مهدی سلیمانی ضیابری معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان با بیان اینکه شبکه‌های بهداشت و درمان هر شهرستان زیرمجموعه معاونت بهداشتی دانشگاه هستند، گفت: هر شهرستان دارای یک شبکه بهداشت و درمان مستقل است که مجموعه‌ای از مراکز جامع خدمات سلامت شهری، روستایی و شهری–روستایی را دربر می‌گیرد. این مراکز نیز خانه‌های بهداشت را تحت پوشش دارند که نخستین سطح ارائه خدمات در نظام سلامت محسوب می‌شوند.

وی با اشاره به گستره فعالیت ساختار شبکه‌ای استان افزود: در حال حاضر، ۹۶۱ خانه بهداشت تحت پوشش پزشک خانواده در سطح استان فعال است. همچنین ۹۵ مرکز جامع خدمات سلامت روستایی، ۸۱ مرکز شهری–روستایی و ۱۸ مرکز شبانه‌روزی در حال ارائه خدمات به مردم هستند. علاوه بر این، هشت مرکز بیتوته نیز در استان فعالیت دارند که در ساعات غیراداری، در صورت بروز موارد اورژانسی، پزشک و پرستار آن‌ها در دسترس بوده و خدمات مورد نیاز را ارائه می‌دهند.

دکتر سلیمانی ضیابری با تشریح نحوه حضور نیروهای تخصصی در حوزه پزشک خانواده گفت: در قالب طرح پزشک خانواده، ۲۹۵ پزشک با دانشگاه علوم پزشکی گیلان قرارداد دارند که از این میان، ۸ نفر متخصص پزشکی اجتماعی هستند. همچنین ۱۱ پزشک به‌عنوان پزشک جانشین در شرایط خاص جایگزین می‌شوند. در این طرح، ۲۵۸ ماما، ۸۴ دندان‌پزشک و شمار قابل توجهی از نیروهای پیراپزشکی نیز همکاری دارند.

وی با اشاره به جزئیات ترکیب نیروهای پیراپزشکی در طرح پزشک خانواده تصریح کرد:
در این ساختار، کارشناس آزمایشگاه، پرستار، مراقب سلامت، کارشناس بهداشت محیط، کارشناس بهداشت حرفه‌ای، کارشناس سلامت روان، کارشناس تغذیه و دستیار دندان‌پزشک به‌صورت قراردادی با معاونت بهداشتی همکاری می‌کنند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، پوشش جمعیتی پزشکان خانواده را از شاخص‌های مهم نظام مراقبت اولیه سلامت دانست و خاطرنشان کرد: به‌طور میانگین، هر پزشک خانواده در استان گیلان حدود ۴۲۶۵ نفر را تحت پوشش خدمات خود دارد. همچنین هر ماما به‌طور میانگین مراقبت‌های سلامت مربوط به ۵۴۰۶ نفر را بر عهده دارد و هر مرکز جامع خدمات سلامت نیز جمعیتی حدود ۷۷۷۶ نفر را پوشش می‌دهد.

وی افزود: پزشکان خانواده علاوه بر فعالیت‌های درمانی، در حوزه آموزش و پیشگیری از بیماری‌ها نیز نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند و ارتباط مستمر با خانوارها سبب می‌شود مداخلات بهداشتی با اثربخشی بالاتری صورت گیرد.

دکتر سلیمانی ضیابری در ادامه، به ساختار مالی طرح پزشک خانواده اشاره کرد و گفت: بخش اعظم هزینه‌های مرتبط با اجرای برنامه پزشک خانواده از طریق سازمان بیمه سلامت پرداخت می‌شود. پرداخت‌ها به‌صورت گلوبال انجام می‌گیرد؛ یعنی بر اساس جمعیت تحت پوشش هر پزشک، مبلغی ثابت به‌عنوان سرانه خدمات سلامت تعیین می‌شود. ممکن است فردی در طول سال یک‌بار یا ده‌بار مراجعه کند، اما پزشک خانواده بابت پوشش و پیگیری سلامت افراد آن جمعیت، حقوق و کارانه خود را به‌صورت ثابت دریافت می‌کند.

وی با بیان اینکه این مدل پرداخت، الگوی رایج در کشورهای پیشرفته است، افزود: نظام ارجاع در کشورهای توسعه‌یافته مانند انگلستان، آلمان و استرالیا دقیقاً بر همین پایه طراحی شده است. در آن کشورها نیز مراجعه مستقیم به پزشک متخصص تنها با ارجاع و تأیید پزشک خانواده امکان‌پذیر است و در غیر این صورت، بیمار باید هزینه‌های سنگینی را شخصاً پرداخت کند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت معیشتی پزشکان و ماماها اشاره کرد و گفت: بر خلاف تصور عمومی درباره درآمد بالای پزشکان، میانگین مجموع حقوق و کارانه پزشکان خانواده در استان حدود ۳۴ میلیون تومان است و ماماهای طرف قرارداد نیز به‌طور میانگین ۲۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند که رقم چشمگیری محسوب نمی‌شود.

دکتر سلیمانی ضیابری در پایان با تأکید بر نقش حیاتی پزشک خانواده در تحقق عدالت در سلامت افزود: پزشک خانواده نخستین حلقه ارتباط مردم با نظام سلامت است. این برنامه نه‌تنها از بروز بیماری‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند، بلکه با گسترش خدمات پیشگیرانه، کیفیت زندگی و امید به زندگی در جامعه را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.