توسعه پایدار از مسیر مردم؛ نسخه‌ای برای نجات بندرانزلی

توسعه در عصر جدید، پروژه‌ای صرفاً دولتی یا وابسته به تصمیم‌های مقطعی نیست؛ بلکه فرایندی اجتماعی است که اگر سه ضلع آن — سرمایه مردم، منفعت مردم و نظارت مردم — هم‌زمان فعال شود، نتیجه آن نه رشد ناپایدار، بلکه توسعه‌ای ماندگار خواهد بود. توسعه‌ای که نه با تغییر مدیران فرو می‌ریزد و نه با نوسانات اقتصادی متوقف می‌شود.
بندرانزلی امروز در نقطه‌ای حساس ایستاده است؛ شهری با ظرفیت‌های طبیعی، اقتصادی و انسانی کم‌نظیر که هم‌زمان با بحران‌های محیطی، اقتصادی و مدیریتی دست‌وپنجه نرم می‌کند. زخم‌های این شهر نه از فقر منابع، بلکه از پراکندگی تصمیم‌گیری، نبود راهبرد مشترک و مدیریت‌های جزیره‌ای شکل گرفته است.
پیامد چنین وضعیتی روشن است:
سرمایه انسانی جوان، به‌جای تبدیل شدن به موتور توسعه، راه مهاجرت را برمی‌گزیند؛ فرصت‌های اقتصادی به‌جای شکوفایی، در چرخه تصمیم‌های کوتاه‌مدت مستهلک می‌شوند؛ و اعتماد عمومی، که مهم‌ترین پشتوانه توسعه است، به‌تدریج تحلیل می‌رود.
اما حقیقت این است که انزلی هنوز زنده است. این شهر همچنان از مزیت‌های راهبردی برخوردار است؛ از موقعیت دریایی و ظرفیت‌های گردشگری گرفته تا نیروی انسانی تحصیل‌کرده و تجربه تاریخی در تجارت و تعاملات منطقه‌ای. آنچه کمبودش احساس می‌شود، نه منابع بلکه هماهنگی مدیریتی، مشارکت واقعی مردم و شکل‌گیری یک اراده مشترک توسعه‌ای است.
امروز بیش از هر زمان، ضرورت دارد که الگوی توسعه از بالا به پایین جای خود را به مدلی مشارکتی بدهد؛ مدلی که در آن مردم صرفاً مخاطب سیاست‌ها نباشند، بلکه شریک تصمیم‌سازی، سرمایه‌گذاری و نظارت باشند.
اگر چنین پیوندی میان مردم و مدیریت شکل گیرد، توسعه دیگر یک شعار نخواهد بود، بلکه به مسیری پایدار برای آینده تبدیل می‌شود.
آینده بندرانزلی نه در اسناد اداری، بلکه در اراده جمعی شهروندان و هماهنگی مدیران آن رقم خواهد خورد.