آشنایی با گیلکی

رشت_سرتوک_در شصت و سومین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفی چموش و‌گالوش  می پردازیم. به گزارش سرتوک،چموش پاتو، کفش دست‌دوز سنتی گیلان، همچنان به‌عنوان نمادی از هویت بومی شناخته می‌شود؛ پای‌پوشی که با گالوش ــ کفش لاستیکی پرکاربرد در شمال ایران ــ تفاوت‌های آشکاری دارد و هر یک بخشی از فرهنگ مردم این خطه را روایت می‌کنند. «چموش پاتو» یکی از قدیمی‌ترین کفش‌های محلی گیلان است که با چرم طبیعی و هنر دست استادکاران ساخته می‌شود و پیشینه آن به سده‌های گذشته بازمی‌گردد. این کفش سنتی که در گذشته بیشتر مورد استفاده کشاورزان و روستاییان قرار می‌گرفت،...

رشت_سرتوک_ در شصت و یکمین شماره از گشت و گذار در زبان و گویش گیلکی بخش سوم و پایانی آداب ماه مبارک رمضان را با عید سعید فطر به پایان می بریم. به گزارش سرتوک،در این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی  «آداب ماه مبارک رمضان ۳»را چنین معرفی می کند: عید فطر شب عید فطر، رئیس خانواده به قدر وسع ،خود به تعداد افراد خانواده پول معینی را «دس گردان »(das gardon دست گردان میکند به دست یک یک افراد میدهد )اگر اقا مهمان هم داشته باشد فطریه آن را نیز ضمیمه میکند و روز بعد به ملای...

رشت_سرتوک_در شصتمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی با توجه به آغاز ماه مبارک رمضان در چند شماره به معرفی آداب این ماه پربرکت  می پردازیم. به گزارش سرتوک،در این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی  «آداب ماه مبارک رمضان ۲»را چنین معرفی می کند: غذاهای افطار و سحر افطاری نخست با نمک یا چای یا آب داغ روزه خود را می شکنند؛ بعد: نان و پنیر و سبزی خوردن شامی لوبیا پخته( بپوته لوبیا )،کباب( بیشتر از همه چیز)، آش کشک (زیاد) فرنی (زیاد) حلوا و بعد زلوبیا بامیه رشته خشکار ،آلبالو اخته خیس کرده می خورند....

رشت_سرتوک_در پنجاه و نهمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی با توجه به آغاز ماه مبارک رمضان در چند شماره به معرفی آداب این ماه پربرکت  می پردازیم. به گزارش سرتوک،در این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی  «آداب ماه مبارک رمضان ۱»را چنین معرفی می کند: با روئیت هلال ماه رمضان، آئین روزه گرفتن برگزار می شود؛ در بسیاری از مناطق استان گیلان از شرق تا غرب و مرکز استان یک شب مانده به شب اول «پیش. آ. شو» (pisa.sow) می گیرند و به پیش باز و استقبال ماه رمضان، روزه می گیرند. گفته می شود همراه...

رشت_سرتوک_در پنجاه و هشتمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفیخاش ویگیران می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «خاش ویگیران»را چنین معرفی می کند: خاش ویگیران استخوان برداران آدمهای مخصوصی هستند که به خاش و یگیر معروفند؛ وقتی که آت و آشغال و نخود و استخوان در دماغ یا گلوی بچه ای گیر کند او را به خارش و یگیران» نزد خاش و یگیر» می برند. خاش ویگیر با دو انگشت شست و سبابه یک دست گلوی بچه را می گیرد و با دست دیگر آب دعازده ای را در دهانش میریزد او...

رشت_سرتوک_در پنجاه و هفتمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفی ملاخانه می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «ملاخانه»را چنین معرفی می کند: ملاخانه ملاخانه mulla xono مکتب. کودکان را از پنج شش سالگی به ملاخانه (ملاخانه) می گذاشتند تا پیش ملباجی (mal baji ملاباجی یا ملا آخوند (malla-axund مکتب دار) خواندن قرآن و بعضی کتاب ها را بیاموزند. تا چند سال پیش هم با وجود مدارس و شیوه جدید تدریس، بچه ها را به مکتب می فرستادند که رموز خواندن قرآن را فرا گیرند. مکان مکتب اغلب مکتب داران با وجود...

رشت_سرتوک_در پنجاه و پنجمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفی برم چو / بوروم چو می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «برم چو / بوروم چو»را چنین معرفی می کند: برم چو / بوروم چو درخت کوچکی که سرشاخه هایش را میزنند و سر دیگرش را به زمین فرو میکنند و هدایای کشتی گیله مردی را بر آن میآویزند و به نمایش می گذارند.

رشت_سرتوک_در پنجاه و چهارمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفی  رغایب می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «رغایب»را چنین معرفی می کند:   رغایب در اولین شب جمعه ماه رجب مردم برای مردگان خود، برنج، نان و خرما، نان و پشمک نان و حلوا خیرات میکنند بعضیها به قبرستان میروند و معتقدند که در این شب مردگان چشم به راه هستند و باید برای آنان خیرات کرد.

رشت_سرتوک_در پنجاه و دومین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفیآداب شب چله می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «آداب شب چله»را چنین معرفی می کند: امشو شب چله(امشب شب چله است) خانم جیر پله(خانم زیر پله است) چاقو بزنیم هندونه کله(چاقو به کله هندوانه بزنیم) شب اول دی ماه افراد خانواده و خویش و همسایه، گردهم جمع می شوند و آیین را برگزار می کنند. حفظ به فال حافظ بسیار اعتقاد دارند با سواد خانواده، دیوان حافظ را بعدست بلیک افراد می دهد.آنان با انگشت میانی دست دیوان حافظ را می...

رشت_سرتوک_در پنجاه و یکمین شماره گشت‌وگذار در زبان و گویش گیلکی به معرفی گرک می پردازیم. به گزارش سرتوک،این شماره گشت و گذار در گویش گیلکی «گرک»را چنین معرفی می کند:   گرک چنبره ای بافته شده از گاه (کولوش) زیر سقف می آویزند؛ خربزه رجبی روی آن می گذارند تا در طی ماه ها پرآب و شیرین شود. اکنون نه خربزه اش را میکارند و نه گرک را میبافند؛